Hugo Chávez

Hugo Chávez De 58-jarige Hugo Chávez heeft met een onverwacht grote meerderheid de presidentsverkiezingen van Venezuela gewonnen. De regerend president veroverde ruim 54 procent van de stemmen. Zijn opponent Henrique Capriles scoorde met 45 procent een stuk slechter. “De revolutie heeft getriomfeerd, Venezuela heeft gestemd voor het socialisme”, riep Chávez nadat de stemmen waren geteld. Het is de derde keer dat Chávez is herkozen sinds hij bijna veertien jaar geleden aan de macht kwam. Bij de vorige verkiezingen in 2006 won hij nog met 27 procentpunten verschil. De opkomst was nu ruim 80 procent tegenover 75 procent in 2006. Tot voor kort wezen peilingen uit dat de flamboyante Chávez, die eerder dit jaar herstelde van kanker, een solide voorsprong had op zijn 18 jaar jongere uitdager. In de dagen vlak voor de verkiezingen leek het beeld echter drastisch veranderd en werd zelfs geponeerd, dat de dagen van Chávez mogelijk geteld zouden kunnen zijn. De uiteindelijke uitslag was echter toch overduidelijk in het voordeel van de zittende president. De verkiezingscampagne verliep niet eerlijk, o.a. omdat Chávez het hele staatsapparaat en de belangrijkste traditionele massamedia tot zijn beschikking had. De grote televisiekanalen en radiozenders zijn in handen van de regering of buigen door zelfcensuur mee met Chávez. Het tegengeluid bleef daardoor in de aanloop naar de stembusgang beperkt tot een paar kranten en kabelzender Globovisión. Echter, anders dan de campagne zijn de verkiezingen zelf volgens waarnemers wel relatief eerlijk verlopen. Chávez werd in 1999 voor het eerst gekozen tot president. Hij wist in de afgelopen dertien jaar bijna absolute macht te vergaren. Dat heeft hij te danken aan zijn controle over de Nationale Vergadering, aan rechters en media die hem goedgezind zijn en aan instituties als de Centrale Bank die zich op cruciale momenten uitermate plooibaar toonden. Hij heeft miljarden uitgegeven aan allerlei sociale, vaak populistische programma's, zoals een financieel extraatje voor alleenstaande moeders en gratis onderwijs. Chávez spendeerde ook veel geld aan woningbouw voor de armen en uitgebreide sociale programma’s. Alle projecten werden gefinancierd uit de opbrengst van de olie-export (Venezuela heeft de grootste bewezen olievoorraden ter wereld). Zijn steun onder de Venezolaanse bevolking brokkelde de laatste tijd echter geleidelijk af. Oorzaak daarvan waren het hoge aantal moorden, de inflatie van achttien procent, een verouderd elektriciteitsnet en een logge regering die getekend wordt door corruptie en wanbestuur. Hoe ziet de nabije toekomst van Venezuela eruit? Deskundigen denken dat Chávez nu nog meer ruimte claimt om de rol van de staat in de economische zaken te vergroten. Zijn populistische programma’s zullen worden uitgebreid. Zijn oppositie tegen de Verenigde Staten en daarmee zijn band met andere anti-Amerikaanse regimes zal groter worden. Had Capriles gewonnen, dan zou het buitenlandbeleid radicaal zijn aangepakt. Voorkeursbehandelingen bij olie-export, waarvan o.a. bondgenoot Cuba profiteert, zouden worden geschrapt. Capriles wilde een centrum-linkse agenda voeren, ontleend aan buurland Brazilië, en de controle van de staat op de economie verminderen.