Op het internationale politieke toneel schittert sedert 1 januari jl. een nieuwe ster: die van de 62-jarige Dilma Rousseff. Zij is op de eerste dag van het jaar geïnaugureerd als de nieuwe, eerste vrouwelijke president van Brazilië. Ze is de opvolgster van de immens populaire Luis Inacio Lula da Silva, die na twee ambtstermijnen niet meer herkiesbaar was. De verwachtingen ten aanzien van de nieuwe president zijn zowel in Brazilië als in het buitenland hooggespannen. Volgens het blad The Independent is zij nu de meest invloedrijke vrouw van 2011. Daarmee overstijgt ze zelfs de Duitse bondskanselier Angela Merkel.
Als minister van Energie en Bosbouw en later als lid van de beleidsstaf van de president maakte Roussef vanaf 2005 deel uit van Lula's regering. Ze is al jaren actief in de politiek maar toch was het een gewaagde stap van de linkse Arbeiderspartij om haar vorig jaar kandidaat te stellen. Gebrek aan andere kandidaten en de persoonlijke steun en bescherming van Lula gaven bij de stembusgang de doorslag. In de tweede ronde kreeg ze bijna 56% van de 136 miljoen stemmen.
De roots van Rousseff liggen in Bulgarije. Dilma komt uit de lage middenklasse. Ze studeerde economie, is twee keer gescheiden en moeder van een dochter. Voor haar politieke loopbaan streed ze als marxistisch rebel tegen de militaire dictatuur in Brazilië (1964-1985). In die periode zat ze twee jaar in de gevangenis en werd ze door militairen gefolterd. In de verkiezingscampagne probeerde haar politieke rivaal José Serra haar te portretteren als een guerrillera, die gewelddadig was en zich bezighield met moord en doodslag.
Lange tijd had ze inderdaad het imago van een harde, autoritaire vrouw. Maar het afgelopen verkiezingsjaar heeft ze geprobeerd dat beeld uit electorale overwegingen te veranderen. In de campagne presenteerde de 'IJzeren dame' zich als een zorgzame moeder van de natie. Haar marxistisch activisme heeft ze ingeruild voor links pragmatisme. Ze koestert nog dezelfde idealen als in het verleden, maar heeft nu andere oplossingen.
Bij haar installatie heeft de nieuwe president aangegeven het beleid van haar voorganger te willen continueren en als belangrijkste doelstelling het rijke en arme Brazilië met elkaar te verbinden. Haar wachten in ieder geval de komende jaren grote uitdagingen. De nieuwe president was bij haar installatie uiterst lovend over haar voorganger. Volgens haar heeft Lula in zijn achtjarige regeerperiode de stijl van regeren veranderd en de Brazilianen geleerd weer in zichzelf te geloven. Door een gericht beleid heeft hij miljoenen Brazilianen uit de armoede getrokken en is hetland de afgelopen jaren opgeklommen tot de achtste economie ter wereld. Desondanks wachten de nieuwe president diverse grote uitdagingen, waaronder een fundamentele verbetering van de infrastructuur. Deze heeft onder Lula relatief weinig aandacht gekregen, waardoor er een gigantische inhaalslag moet worden gemaakt. Daarbij staat ook internationaal prestige op het spel, omdat Brazilië in respectievelijk 2014 en 2016 gastland is voor het wereldkampioenschap voetbal en de Olympische Spelen.
Brazilië beschikt over een grote hoeveelheid grondstoffen, zoals ijzererts, gasreserves en olie. In 2008 werd een enorm olieveld in zee gevonden. Verwacht wordt dat het land dit jaar uitkomt op een economische groei van 7,5 procent.
Maar er kunnen ook de nodige kanttekeningen worden gemaakt bij de recente ontwikkelingen in het Latijns-Amerikaanse land. Het is geplaagd door financiële crises en er is een risicovol monetair beleid gevoerd. Bovendien is er sprake van een verstikkende wet- en regelgeving, die veel belemmeringen opwerpt voor buitenlandse investeerders. Om last but not least nog maar te zwijgen over een wijdverspreide corruptie. Maar of 'de meest invloedrijke vrouw van 2011' daar een eind aan kan maken?
