maandag 9 augustus 2010

Eigenwijs beleggen

Beleggen als hobby

Sinds het begin van de jaren tachtig ben ik actief als belegger. In de beginperiode heb ik voornamelijk belegd in 'veilige' beleggingsfondsen. Beleggen als hobbymatige nevenactiviteit is echter pas een liefhebberij, vind ik, als ze ook wat leven in de brouwerij brengt. Ik kwam er heel snel achter, dat beleggen in fondsen niet alleen duur, maar ook verschrikkelijk saai is. Kijken naar het groeien van gras levert meer vertier op dan je geld stoppen in beleggingsfondsen.
Het zal met mijn karakter te maken hebben: ik hou van 'beweging in de tent' en word onrustig van inactiviteit. Bovendien was de opbrengst van het fondsbeleggen onder de streep, na aftrek van de beheerskosten, ook niet om enthousiast van te worden. Geleidelijk heb ik een wat actievere beleggingskoers ingeslagen, die een paar jaar geleden is uitgemond in een dagelijkse handel in aandelen, opties en turbo's.

Er is in mijn aanpak de laatste jaren nog meer veranderd. Veel minder dan vroeger besteed ik tegenwoordig tijd aan alles wat over de (kansen op de) aandelenmarkten geschreven wordt. Natuurlijk volg ik het relevante nieuws, nationaal en internationaal, op de voet. Favoriete informanten zijn RTLZ, BNR, Beurs.nl, DFT en CNBC. Diverse analisten op beurspagina IEX.nl sla ik echter over, òf omdat ze voor mij niet relevant zijn, òf omdat ze hun betalende abonnees naar de mond (portemonnee) schrijven òf omdat ze bij herhaling aantoonbare lariekoek verkondigen.

Er zijn in Nederland nogal wat beursanalisten en adviseurs die met het geven van beleggingstips tegen forse betaling hun dagelijkse boterham verdienen. Ik ben ook een paar keer bezweken voor hun verleidelijke aanbieding om snel rijk te worden. Ik heb echter net als veel anderen leergeld betaald. De praktijk van de beurshandel staat nogal eens in schril contrast met de ronkende reclameteksten van deze beursgoeroes.
Een van de goeroes die het erg met zichzelf getroffen, heeft is een academicus die in zijn wekelijkse nieuwsbrief propageert dat zijn 'wetenschappelijke aanpak van beleggingen tot ongekende resultaten leidt'. Hoe sneu is het voor de doctorandus (en nog veel meer voor zijn abonnees), dat zijn adviezen in het afgelopen jaar slechts een paar keer winst hebben opgeleverd en een veelvoud aan verliezende transacties. Voor mij bewijst deze drs. dagelijks, dat beleggen in ieder geval geen wetenschap is.
Een andere goeroe presteert het om kardinale missers van soms enkele duizenden euro's per verkeerd uitpakkend advies buiten zijn resultatenlijst te laten of weg te moffelen en vervolgens te pronken met prachtige jaarcijfers. Ik heb met deze goeroes leergeld betaald. Misschien heb ik de pech gehad door uit het grote aanbod van analisten en adviseurs nou net de verkeerde te kiezen. Hoe dan ook, tegenwoordig ben ik mijn eigen adviseur.

Als amateurbelegger kan ik mij goed vinden in de opvatting van beleggingscoach Jim Tehupuring, werkzaam bij effectenbank Alex. Hij hanteert voor zijn beleggingsaanpak een aantal geboden. Een daarvan is, dat je niet achter de aanbevelingen van analisten moet aanlopen. Als je hun adviezen bekijkt, dan valt het op, zegt Jim Tehupuring, dat de gemiddelde bankanalist ongeveer ieder aandeel dat hij onder de loep neemt beloont met een koopadvies of op z’n minst het advies ‘houden’ meegeeft. Het aantal negatieve adviezen is niet zelden nul. Conclusie: beleggen is volgens analisten zeer eenvoudig; je kunt verantwoord alles kopen wat je tegenkomt.....

De meeste analisten analyseren een bedrijf, de toekomstige winststromen en stellen dan vast of een onderneming waardevol is of niet. Het probleem bij beleggen is echter dat de markt de prijzen bepaalt. En de markt is niets anders dan een verzameling 'gekken' die de hele dag bied- en laatprijzen afgeven. Deze gekken zorgen er met elkaar voor dat prijzen in korte tijd alle kanten kunnen uitvliegen, maar ook dat bedrijven over- en ondergewaardeerd zijn. Dat biedt beleggingskansen, maar ook evenzoveel valkuilen.

Ik ben met Tehupuring van mening dat een goede belegger voor zichzelf bepaalt wanneer een aandeel koopwaardig is en wanneer niet. Je kunt daarbij als hulpmiddel gebruikmaken van fundamentele of technische analyse. Veel beleggers gebruiken deze door elkaar. Ik ook. Bij de fundamentele analyse is vooral de waarde van een bedrijf van belang, bij technische analyse draait het om timing. Met behulp van koersgrafieken, patronen en indicatoren probeer je feitelijk inzicht te krijgen in het gedrag van alle gekken die op de beurs actief zijn en daar de borden groen of rood doen kleuren. Je probeert mee te profiteren van trends en te (ver)kopen op draaipunten in de markt. Een beetje ingewikkeld soms, maar altijd heel boeiend.

Sinds ik niet meer koers op het kompas van de zogenaamde deskundigen, gaat het zoals gezegd met mijn beleggingen een stuk beter. Niet dat ik inmiddels de beurswijsheid in pacht heb. Dat kan ook niet, want beleggen is geen wetenschap,zoals de hiervoor genoemde doctorandus-belegger dagelijks bewijst. Ondanks drie decennia ervaring ben ik nog steeds een volbloed amateur. Ik volg de ontwikkelingen en de trends van de markt en speel daar opportunistisch op in. Ik maak gebruik van volatiliteit en van sentimenten. En ik laat me nogal eens verleiden tot een gokje. Dat brengt flinke risico's met zich mee en in de praktijk ook schade en schande.
Al met al ben ik echter tevreden over mijn eigen scores. Het saldo onder de streep van 2009 en de eerste 7 maanden van 2010 geeft in ieder geval aan, dat de 'windhandel in geld' geen windeieren oplevert.

Hoewel ik iedere beursdag gedisciplineerd voor het beursscherm plaatsneem, blijft beleggen voor mij een hobbyachtige nevenactiviteit. Het is soms net werken, je moet er op tijd voor uit de veren en het kost een hoop tijd. Je moet bestand zijn tegen de doorlopende spanning, tegen de ergernis over verkeerd uitpakkende transacties, tegen koersontwikkelingen die alle logica trotseren, enz. Ik ken alle emoties uit eigen ervaring. Ook ik heb wel eens slapeloze nachten gehad en er zullen er ongetwijfeld nog bijkomen. Maar zelfs als de schermen rood kleuren en het spreekwoordelijke bloed door de straten stroomt geniet ik! Zelfs als er een keer een flink bedrag bij moet, is kappen met deze, door anderen misschien als exhibitionistisch betitelde bezigheid niet aan de orde. Tegenover mijn vrouw probeer ik me bij verlies te verontschuldigen met de opmerking: "Jouw hobby kost toch ook geld?!"

Dictator Fifa

De Nederlandse en Belgische regering hebben de wereldvoetbaldbond Fifa gevraagd samen het WK van 2018 of 2022 te mogen organiseren. Ik plaats kritische kanttekeningen bij dat verzoek. Weten we wat de kosten zullen zijn? Zijn we misschien uit het oog verloren dat bij voorgaande edities van het toernooi de kostenbegrotingen soms meerdere keren over de kop zijn gegaan? Verhalen dat zo'n evenement onder de streep winstgevend is, zijn ook boterzacht. De onafhankelijke Stichting Economisch Onderzoek heeft berekend, dat van de totale organisatiekosten minimaal een zesde deel niet zal worden terugverdiend.



En hoe zit het met die faciliteiten en prerogatieven die Fifa-bestuurders eisen? Zij willen kennelijk vrijgesteld worden van belastingverplichtingen in Nederland. En ze willen - hoe verzin je het? - de beschikking over vrije banen op de autosnelwegen. Verder zouden de Fifa-sponsoren door gelegenheidswetgeving het alleenrecht moeten krijgen op straatverkoop en straatreclame in een straal van twee kilometer rond elk stadion èn rond elk evenement dat aan het WK gerelateerd is. Wat de Fifa decreteert, gaat alle perken te buiten. Het lijkt zelfs op chantage. Ze eist dat ons land bijna twee maanden aan de regels van de Fifa wordt onderworpen: vrijgemaakte snelwegen voor de bobo’s, geen belasting voor de bond, een middenstand die buitenspel wordt gezet, het zijn absurde eisen. De wereldvoetbalbond vertoont dictatoriale trekken. Toch komt zijn tot nu toe weg met steeds belachelijker eisen, omdat landen bang zijn zo'n gerenommeerd toernooi mis te lopen. Het wordt tijd dat de Fifa weer eens op haar plek wordt gezet. De Nederlandse regering moet maar eens klip en klaar maken, dat Blatter c.s. niet boven de Nederlandse wet staan.