Na de uitzending van Nieuwsuur van gisteravond heb ik de boodschap van Ronald Plasterk, PvdA-Tweede Kamerlid, nog eens goed op me laten inwerken. Hij zei de afgelopen dagen tegen iedereen die het horen wil: de PvdA heeft de sleutel in handen als het gaat om de eurotop. Als het akkoord dat morgen in Brussel wordt bereikt de sociaal-democraten niet bevalt, dan zal de PvdA het akkoord niet steunen.
Plasterk kan niet anders dan dit te beweren, want hij zit in een lastig pakket. In zijn eigen woorden: 'Dit is een onmogelijke en cynische toestand. Het is onverantwoord dat premier Rutte en vice-premier Verhagen ons door de crisis loodsen in deze constellatie, met een kabinet dat steunt op drie partijen die het over de hoofdzaken van het regeringsbeleid fundamenteel oneens zijn. Rutte maakt op laconieke wijze misbruik van ons verantwoordelijkheidsbesef en dat is op den duur onhoudbaar.' En: 'We zitten in een ongemakkelijke positie, ja.'
Zijn woorden hadden natuurlijk ook tot doel Rutte met een duidelijke boodschap naar Brussel te sturen. Drie opdrachten gaf Plasterk de premier mee: een speciale eurocommissaris die toeziet op de begrotingsdiscipline, een groter noodfonds, en een belasting op financiële transacties. Maar de kans dat Rutte al die punten binnenhaalt is niet al te groot, zegt een politiek commentator van de Volkskrant vanmorgen. De slottekst van de euro-top afgelopen zondag repte wel over een eurocommissaris, maar in zeer summiere bewoordingen. In de passage die aan de slotverklaring is toegevoegd, staat dat het voorstel wordt 'verwelkomd'. Maar dat betekent niet dat dat ook gaat gebeuren. Van een succesje voor Nederland is dan ook geen sprake. Overigens is het in dit verband aardig nog even te vermelden, dat RTL-nieuws van zondagavond wel sprak van een groot succes voor onze premier.
Als het morgen te sluiten akkoord de PvdA niet bevalt, kan Plasterk het dan wel tegenhouden? In theorie wel. Alle zeventien eurolanden zullen hun instemming moeten geven aan de plannen voordat ze in werking treden. Zonder Nederlandse instemming is er dus ook in Europa geen akkoord. Voor instemming van het Nederlandse parlement is de steun van de PvdA onontbeerlijk. Zonder de sociaal-democraten krijgt Rutte geen meerderheid voor de plannen, aangezien SP, PVV, ChristenUnie en Partij voor de Dieren in elk geval tegen zullen stemmen.
Plasterk gaf gisteren in Nieuwsuur bereid te zijn de gifbeker helemaal leeg te drinken en dus bereid te zijn de doorgang van het akkoord af te laten hangen van de stem van de PvdA. Al voegde hij eraan toe: 'Ik denk overigens dat we daarin niet de enigen zullen zijn.'
Na afloop van Nieuwsuur heb ik gisteravond in mijn 1000ste Tweet op Twitter mijn indruk van dat moment verwoord: "Eurocrisis kan èn voor Nederland èn voor Europa bizar uitpakken als PvdA na onbevredigend resultaat uit Brussel steun aan kab.beleid intrekt".
Maar het is, ook volgens de commentator in de ochtendkrant, ondenkbaar dat Europa het zo ver zal laten komen; dat een klein land als Nederland het hele reddingspakket van de euro opblaast. Daarvoor zijn de belangen te groot en is Nederland te onbelangrijk. De druk op Nederland zal zo ver worden opgevoerd - met hier en daar wellicht een cadeautje om de pijn te verzachten - dat ook Nederland zich gedwongen zal weten in te stemmen.
