Hugo Chávez

Hugo Chávez De 58-jarige Hugo Chávez heeft met een onverwacht grote meerderheid de presidentsverkiezingen van Venezuela gewonnen. De regerend president veroverde ruim 54 procent van de stemmen. Zijn opponent Henrique Capriles scoorde met 45 procent een stuk slechter. “De revolutie heeft getriomfeerd, Venezuela heeft gestemd voor het socialisme”, riep Chávez nadat de stemmen waren geteld. Het is de derde keer dat Chávez is herkozen sinds hij bijna veertien jaar geleden aan de macht kwam. Bij de vorige verkiezingen in 2006 won hij nog met 27 procentpunten verschil. De opkomst was nu ruim 80 procent tegenover 75 procent in 2006. Tot voor kort wezen peilingen uit dat de flamboyante Chávez, die eerder dit jaar herstelde van kanker, een solide voorsprong had op zijn 18 jaar jongere uitdager. In de dagen vlak voor de verkiezingen leek het beeld echter drastisch veranderd en werd zelfs geponeerd, dat de dagen van Chávez mogelijk geteld zouden kunnen zijn. De uiteindelijke uitslag was echter toch overduidelijk in het voordeel van de zittende president. De verkiezingscampagne verliep niet eerlijk, o.a. omdat Chávez het hele staatsapparaat en de belangrijkste traditionele massamedia tot zijn beschikking had. De grote televisiekanalen en radiozenders zijn in handen van de regering of buigen door zelfcensuur mee met Chávez. Het tegengeluid bleef daardoor in de aanloop naar de stembusgang beperkt tot een paar kranten en kabelzender Globovisión. Echter, anders dan de campagne zijn de verkiezingen zelf volgens waarnemers wel relatief eerlijk verlopen. Chávez werd in 1999 voor het eerst gekozen tot president. Hij wist in de afgelopen dertien jaar bijna absolute macht te vergaren. Dat heeft hij te danken aan zijn controle over de Nationale Vergadering, aan rechters en media die hem goedgezind zijn en aan instituties als de Centrale Bank die zich op cruciale momenten uitermate plooibaar toonden. Hij heeft miljarden uitgegeven aan allerlei sociale, vaak populistische programma's, zoals een financieel extraatje voor alleenstaande moeders en gratis onderwijs. Chávez spendeerde ook veel geld aan woningbouw voor de armen en uitgebreide sociale programma’s. Alle projecten werden gefinancierd uit de opbrengst van de olie-export (Venezuela heeft de grootste bewezen olievoorraden ter wereld). Zijn steun onder de Venezolaanse bevolking brokkelde de laatste tijd echter geleidelijk af. Oorzaak daarvan waren het hoge aantal moorden, de inflatie van achttien procent, een verouderd elektriciteitsnet en een logge regering die getekend wordt door corruptie en wanbestuur. Hoe ziet de nabije toekomst van Venezuela eruit? Deskundigen denken dat Chávez nu nog meer ruimte claimt om de rol van de staat in de economische zaken te vergroten. Zijn populistische programma’s zullen worden uitgebreid. Zijn oppositie tegen de Verenigde Staten en daarmee zijn band met andere anti-Amerikaanse regimes zal groter worden. Had Capriles gewonnen, dan zou het buitenlandbeleid radicaal zijn aangepakt. Voorkeursbehandelingen bij olie-export, waarvan o.a. bondgenoot Cuba profiteert, zouden worden geschrapt. Capriles wilde een centrum-linkse agenda voeren, ontleend aan buurland Brazilië, en de controle van de staat op de economie verminderen.

Wankelend Europa

Jarenlang heb ik me sterk gemaakt voor een Europa zonder binnengrenzen, voor een verenigd Europa in het belang van vrede en vrijheid. Ik heb o.a. samen met de toenmalige correspondent van het NOS-journaal in Brussel Hans van der Werf en enkele andere journalisten een Europees kwartaalmagazine gemaakt om die doelstelling te promoten. Ik heb, vooral in het tweede deel van de jaren zeventig van de vorige eeuw, in Oost-Nederland en het aangrenzende Duitse gebied lezingen en causerieën gehouden om Europese burgers naar de stembus voor het Europees parlement te lokken. Ik heb dat gedaan in de volle overtuiging, dat het zo'n dertig jaar na de Tweede Wereldoorlog de hoogste tijd werd de Europese binnengrenzen 'als littekens van de geschiedenis' op te ruimen.
In de decennia erna heeft het nieuwe Europa geleidelijk aan gestalte gekregen. Binnengrenzen zijn een papieren formaliteit geworden, steeds meer landen hebben zich achter de doelstellingen van een verenigd Europa geschaard, het Europese parlement heeft een volwaardige status gekregen en de euro is ingevoerd als Europese eenheidsmunt voor een groot aantal landen. Het bereiken van steeds meer idealen uit mijn vroegere Europese wenspakket heeft echter niet geleid tot een navenante euforie in mijn lijf en bovenkamer. Integendeel zelfs.
Onderhand heb ik het gevoel dat niet de eerste de beste politici aan de haal zijn gegaan met de Europese idealen op een wijze die zijn weerga niet kent en die brede onvrede heeft opgeroepen. Sinds het tostandkomen van de Europese Unie zijn door bedenkelijke ontwikkelingen de politieke en maatschappelijke spanningen in ons werelddeel toegenomen. De Unie is zich langzamerhand met steeds meer maatschappelijke instellingen gaan bemoeien, tot groeiende ergernis van steeds meer Europese onderdanen. 'Brussel' heeft zich ontwikkeld tot een wellustig bureaucratisch bolwerk, dat zich tegen betaling van riante salarissen en onkostvergoedingen aan een allengs uitdijend aantal politici en ambtenaren, tot in detail met het leven van alledag is gaan bemoeien. Zo hebben we inmiddels gestandaardiseerde Europese condooms, Europese gehaktballen van voorgeschreven omvang en samenstelling, komkommers-zonder-kromming enz. We hebben al deze zegeningen te danken aan gevierde nationale politici als Wim Kok, Wim Duisenberg, Neelie Kroes en Gerrit Zalm, en ook aan internationale coryfeeën als Helmut Kohl en kluchtjanus Berlusconi. Als eigentijdse zendelingen hebben zij het Europese geloof aan hun onderdanen opgedrongen, waarbij tegenspraak eigenlijk niet werd geduld. Dat ze aan hun Europese missiewerk zelf vaak een zeer comfortabele positie en een goedgevulde beurs hebben overgehouden is een bijkomstigheid waarover we niet populistisch moeten zeuren. Immers, zonder hun tomeloze inzet, zonder een verenigd Europa, zonder een Europese grondwet, zonder een volwaardig Europees parlement en zonder de euro zou Europa opnieuw vervallen in oorlog en ellende. Nederlanders en andere Europeanen die dit gevaar niet zo direct bespeurden, werden gedreigd met hel en verdoemenis. Als we niet meedoen met Europa gaat het licht uit, zei bijv. toenmalig minister Brinkhorst van Economische Zaken. En zonder euro breekt er weer een oorlog uit, verzekerde Kohl.
De Europese Unie is een staat in een staat geworden. Brussel wil een eigen grondwet, een eigen vlag en volkslied en als het effen kan een eigen defensieapparaat met tanks en raketten. De EU wil alles wat een gewoon land ook heeft. Het wil zeggenschap over nationale begrotingen, over pensioensystemen in lidstaten, over de banken in de aangesloten landen, over de sociale verzekeringswetgeving. Helaas moeten we vaststellen, dat Europa de laatste jaren is gaan wankelen, door misrekeningen van uitverkoren politici, door wanbeleid van regeringen, door list en bedrog van autoriteiten, door jubelende ambtenaren in Athene, door misleiding en door wat je in dit verband nog meer aan ongerief kan bedenken. Terwijl de Eurocrisis, het dreigende faillissement van EU-lidstaten en weggewuifd ongenoegen van Europese burgers aan de stoelpoten van ons verenigde continent knagen, proberen de elites onder aanvoering van operettefiguren als Barroso hun onbetaalbare utopieën met het geld van de burger te financieren. Zelfs in een rijk en welvarend land als Nederland neemt echter de sociale onrust toe. Steeds meer burgers gaan gebukt onder knagende bezuinigingen, noodzakelijk om kwijnende EU-partners van de ondergang te redden en een steeds duurder politiek en ambtelijk apparaat in Brussel en Straatsburg in stand te houden. Het voortbouwen aan een onderhand onmogelijk EU-staketsel stuit steeds meer Nederlanders tegen de borst. Helaas zijn de machthebbenden vooralsnog ziende blind en horende doof, zeker voor niet-welgevallige oprispingen van het gepeupel, dat er immers niets van snapt.

Hardleers in Afghanistan

Het is de NAVO de afgelopen tien jaar niet gelukt om vrede en veiligheid te brengen in Afghanistan. Integendeel. Veel officiële verklaringen van westerse zijde ten spijt lijkt de feitelijke situatie in het al deccennia door strijd en onderdrukking geteisterde land allengs beroerder te worden. Hoopgevende perspectieven voor een betere toekomst, in welk kader misschien ook de Nederlandse trainingmissie in Kunduz geschaard had moeten worden, lijken als sneeuw onder een pril voorjaarszonnetje verdwenen. Er zijn de afgelopen dagen diverse berichten verschenen die een uiterst somber licht werpen op de toch al wankele politieke en militaire situatie in het land. Hoe slecht de zaken er voor staan werd treffend uit de doeken gedaan door journaliste Righton in het programma van Pauw en Witteman: 'De poging van Bush om vrede in Afghanistan te brengen is mislukt. Het is niet veiliger geworden en veel Afghanen zijn bezig om het land te ontvluchten. 'Het is nog niet in Nederland doorgedrongen dat het heel slecht gaat in Afghanistan', aldus Righton. Volgens haar wordt het steeds onveiliger in het land.

Gisteren maakte de Amerikaanse minister van Defensie bekend, dat de Amerikanen er vanaf nu naar streven hun gevechtsmissie in Afghanistan niet eind 2014, maar al eind volgend jaar te beëindigen. De Franse president Sarkozy zei vorige week, dat ook Frankrijk wil, dat dat de verantwoordelijkheid voor gevechtshandelingen een jaar sneller dan gepland wordt overgedragen aan het Afghaanse leger.
Het is echter maar de vraag of Afghanistan in een eerder stadium klaar is om op eigen benen te staan. Een uitgelekt NAVO-rapport doet twijfels rijzen over de vraag of Afghanistan straks zelf de veiligheid kan waarborgen nu steeds meer Afghaanse veiligheidstroepen blijken samen te werken met de Taliban. De Afghaanse troepen zouden niet alleen deals sluiten met de Taliban om een gebied onder controle te krijgen, maar ook hun wapens aan hen verkopen. Van het zelfde laken een pak is een rapport van de Britse overheid. Daarin wordt gewaarschuwd voor een machtsovername door de Taliban of een burgeroorlog wanneer de troepen van de NAVO er vertrekken. Het rapport waarschuwt voor een 'zeer reële dreiging' dat buurlanden van Afghanistan, die uit zijn op macht, een burgeroorlog zullen steunen tussen verschillende regionale groepen en stammen.

Tegen deze achtergrond is er weinig reden voor de Taliban om nog een vredesakkoord te sluiten. Met de hiervoor aangehaalde journaliste Righton zou je kunnen zeggen: de Amerikanen hebben de horloges, de Taliban hebben de tijd. De vandaag door de secretaris-generaal van de NAVO Rasmussen afgelegde verklaring, dat de Afghaanse troepen iedere dag 'sterker en bekwamer' worden lijkt, bijna door wanhoop geïnspireerd, een vermetele poging de waarheid te camoufleren. Want de werkelijkheid heeft de hoop op een betere toekomst voor Afghanistan allang ingehaald. Nu moeten ook Rasmussen en Marc Rutte c.s. daar nog van overtuigd worden. Het is intriest te moeten vaststellen, dat vele duizenden militairen en burgers met hun leven hebben moeten betalen voor een missie die al bij voorbaat tot mislukken was gedoemd. Na de uiterst pijnlijke aftocht van de Russen decennia geleden hadden de Amerikanen en de NAVO beter moeten weten. Hoe hardleers kun je zijn?!

Buitenlandse politiek

Een opiniërend artikel van Thomas von der Dunk in de Volkskrant van vandaag geeft een aardige inkijk in een aspect van de buitenlandse politiek van het kabinet-Rutte en dan met name het aandeel van gedoogpartner PVV daarin. Het is een publiek geheim, dat minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal er vooral op instigatie van Geert Wilders zit: die heeft hem bij de kabinetsformatie aangewezen als degene die het beste zijn belangen in het buitenland kan dienen. En Wilders' belangen in het buitenland zijn vooral die van Israël.
Het is wijd en zijd bekend, dat Wilders sinds jaar en dag de Israëlische ambassades in het buitenland plat loopt en in Israël een gewaardeerde gast is in kringen van joodse extremisten. Of, en zo ja hoeveel, Wilders ook geld uit het "Geroofde Land" (benaming van Von der Dunk) ontvangt, is niet bekend. Vast staat wel, dat hij vele tienduizenden dollars tegelijk in Amerika ophaalt, bij donordiners met extreemrechtse vertegenwoordigers van de pro-Israëllobby. Aangezien de PVV geen leden heeft, waardoor het zowel de contributie-inkomsten als de overheidssubsidie misloopt waarop echte politieke partijen kunnen rekenen, is daarmee ook duidelijk dat het buitenlandse aandeel in de PVV-begroting aanzienlijk moet zijn. Kortom: Wilders steunt niet op de centen van Henk en Ingrid, maar in ieder geval wel op het Amerikaanse grootkapitaal en waarschijnlijk op nog veel meer andere, voorlopig duistere, zo niet obscure inkomstenbronnen.
Volgens Von der Dunk is het hoog tijd, dat de financiële huishouding van de PVV openbaar wordt. Ik ben het hartgrondig met hem eens. Want waar gaat het om? Wie betaalt Wilders? Is het niet zo, dat degene die betaalt, ook bepaalt? De PVV zit, met vaststaande betalingen uit het buitenland, als gedoogpartner van Rutte c.s. in het hart van de Nederlandse macht. De volkstribuun Wilders, die beweert altijd zo pal voor Nederland te staan, laadt zodoende op zijn minst de verdenking op zich geen Nederlandse maar buitenlandse belangen te dienen.
De actuele Nederlandse scene doet denken aan een spotprent van zo'n 80 jaar geleden van John Heartfield: Millionen stehen hinter mir. Op de prent is zien hoe Adolf Hitler, pretenderend dat hij miljoenen kiezers achter zich had staan, met zijn altijd opgeheven rechterhand miljoenen marken aannam van een grote industriebons die achter hem stond.